Szkice historyczne





Zamiast cieszyć się ze swojej nagłej promocji, użala się on na nią w swoich listach poufnych i zarówno łaskę jak i buławę przyjmuje sercem niechętnym; raczej z posłuszeństwa
dla dworu, niż dla dogodzenia ambicji. Nie ocaliło to przecież reputacji Sobieskiego u szlachty.
Widziano w nim spadkobiercę dostojeństw marszałkowskich, a to wystarczyło do zadania mu śmiertelnego ciosu u szlachty.
Jako przyjaciel zamysłów dworskich, mniemany ciemiężca niewinnego marszałka, opressor swobód publicznych, stał się Jan Sobieski celem nienawiści powszechnej.
Że uciemiężony marszałek za cesarskie pieniądze wojnę podniósł domową, o cesarskie pieniądze raz po raz błagające do Wiednia pisywał lista, nie zwracało na się uwagi albo
uchodziło za rzecz dziwną.
Że zaś młody chorąży w powszechnym skażeniu obyczajów nie był świętszym od reszty młodzieży i niemłodzieży, że nadskakiwał paniom u dworu, i przez lat dziesięć kochał
się wiernie w wydartej sobie przez Zamojskiego francuskiej pannie dworskiej, poczytano mu za grzech nieprzebaczony.
Zamiast cenzurować coraz sroższą swawolę szlachty na sejmie, w trybunałach i wojsku, zajęto się niezmiernie żarliwą cenzurą modnych obyczajów u dworu, niezwyczajnych tam
rozrywek i galanterii, a osobliwie miłostek młodego chorążego. Podawano sobie ustnie i na piśmie, wierszem i prozą, najpotworniejsze o nim pogłoski.
Według tych plotek był to pierwszy rozpustnik swojego czasu, niebezpieczny wszystkim mężom zwodziciel, prawdziwy Kaligula.
Pełne takich baśni rękopisy owej epoki, a jedna z niedrukowanych dotąd satyr na senat tamtoczesny, przystępując do kreślenia obrazu Sobieskiego, zaczyna w istocie temi słowy: "Ot i
ten Kaliguła w pludrach rękę trzyma..." itd.
Do niepochlebnych pogłosek tego rodzaju możemy dorzucić jeszcze jedną, zapewne najdotkliwszą ze wszystkich.
Jan Sobieski tak dalece owymi czasy zboczył z toru słuszności, iż musiał karanym być banicją. I to nie tylko raz jeden, ale dwukrotnie obwołało go prawo banitą.


<<Poprzednia 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 | 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 | 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 | 101 Nastepna>>