Szkice historyczne





Jakże ciężkie powody zniewoliły sędziów do wymierzania tej surowej kary przeciwko synowi tak zasłużonego w narodzie ojca, pierwszego niegdyś senatora Rzeczypospolitej!
Posądzenia nasze nabierają tym większej wagi, gdy nam przyjdzie usłyszeć dalej, iż jedną z tych banicji ukarany został młody Sobieski za przewinienie względem klasztoru panien
Karmelitanek we Lwowie. Nie należąc nawet do oszczerców albo łatwowiernych bajarzy, możnaby z wątku tamtoczesnych pogłosek najdziksze roić domysły.
Ale uspokójmy się o pamięć króla Jana. Sława jego nie poniesie wielkiego uszczerbku z przyczyny tych banicji.
Były to jedynie wyroki sądowe za niedopełnienie nakazanej wypłaty długów.
Głównym też źródłem wiadomości o tych banicjach są własne pozwy Sobieskiego o zniesienie z niego tej kary, po uskutecznionym już zaspokojeniu przeciwników.
Oto co z zapisów urzędowych możemy podać w tej mierze.
W czerwcu r. 1653 kończył Jan Sobieski 24 rok życia.
Już atoli zwyczajnie od 21 lat wstępował każden szlachetny młodzian w niektóre prawa obywatelskie, mianowicie w prawo piastowania urzędów, pełnienia funkcji poselskiej,
rozporządzania majątkiem za przyzwoleniem krewnych itp.
Nim też jeszcze młody starosta jaworowski zupełną osiągnął wieloletność, zapozwał go niejaki Mikołaj Aksmanicki o dług 40.000 złp.
Procesów takich przejął młody starosta jaworowski niemało wraz z fortuną ojcowską, jak wszystkie majątki tamtoczesne znacznymi obciążoną długami.
W sumariuszach aktów ówczesnych napotykają się nader często przesyłane Sobieskiemu upomnienia do wypłaty dawniejszych należności.
Sam też Sobieski użala się na to wielokrotnie w listach do żony. Zapewne więc i pan Mikołaj Aksmanicki upominał się długu dawniejszej daty.
Na wszelki wypadek był to pozew znanego w swoim czasie pieniacza. Pan Mikołaj Aksmanicki ustawicznie prawował kogoś albo był prawowanym.


<<Poprzednia 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 | 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 | 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 | 101 Nastepna>>